Türkiye'de klavye kullanırken en sık karşılaşılan iki düzen Q klavye ve F klavye.
Bir tarafta bilgisayarlarda ve telefonlarda çok yaygın kullanılan Q klavye, diğer tarafta Türkçe yazıma uygun şekilde tasarlanmış F klavye bulunuyor.
Bu nedenle özellikle yazma hızını geliştirmek isteyenlerin aklına doğal olarak şu soru geliyor:
Q klavye mi daha hızlı, F klavye mi?
Bunun tek kelimelik bir cevabı yok.
Klavye düzeninin etkisi olsa da gerçek yazma hızını belirleyen en önemli unsurlardan biri hangi düzende ne kadar alışkanlık geliştirdiğindir.
Q klavye nedir?
Q klavye adını klavyenin sol üst kısmındaki ilk harf diziliminden alır:
Q – W – E – R – T – Y
Dünya genelindeki bilgisayarların önemli bölümünde bu düzen veya onun yerel varyasyonları kullanılır.
Türkçe Q klavyede Türkçeye özgü:
- Ç
- Ğ
- İ
- Ö
- Ş
- Ü
gibi karakterler de yer alır.
Q klavyenin en büyük avantajlarından biri yaygınlığıdır.
Yeni bir bilgisayar, dizüstü bilgisayar veya farklı bir cihaz kullandığında büyük ihtimalle Q düzeniyle karşılaşırsın.
F klavye nedir?
F klavye ise Türkçe yazım dikkate alınarak geliştirilmiş bir klavye düzenidir.
Harflerin konumlandırılmasında Türkçede kullanılan harflerin sıklığı ve parmakların görev dağılımı gibi faktörler dikkate alınmıştır.
Bu nedenle F klavye özellikle Türkçe metin yazmaya odaklanan kullanıcılar için farklı bir deneyim sunar.
F klavyenin başlangıç harfleri de Q düzeninden tamamen farklıdır.
Dolayısıyla yıllardır Q kullanan birinin F klavyeye geçtiği ilk gün hızlanması beklenmez.
Tam tersine başlangıçta yazma hızı ciddi şekilde düşebilir.
F klavye gerçekten daha mı hızlı?
F klavyenin Türkçe yazıma uygun yerleşimi teorik olarak önemli avantaj sağlayabilir.
Fakat bu:
“F klavye kullanan herkes Q klavye kullanan herkesten daha hızlıdır.”
anlamına gelmez.
Örneğin yıllardır Q klavye kullanan ve 90 WPM yazabilen bir kullanıcı düşün.
Bu kullanıcı F klavyeye geçtiğinde ilk günlerde belki çok daha düşük hızlarda yazacaktır.
Çünkü parmakların yıllar içinde oluşturduğu kas hafızası değişmiştir.
Aynı durum ters yönde de geçerlidir.
F klavyede yıllarca çalışan çok hızlı bir kullanıcı Q düzene geçtiğinde performans kaybedebilir.
Bu nedenle pratikte:
Alıştığın klavye düzeni, yalnızca klavyenin teorik yapısından çok daha büyük bir etkiye sahip olabilir.
Q klavye neden bu kadar yaygın?
Q klavyenin en önemli avantajı ekosistemidir.
Bilgisayarlar, oyunlar, yazılım kısayolları ve birçok cihaz Q düzeni düşünülerek kullanılır.
Özellikle:
- İngilizce içerik yazanlar
- kod yazanlar
- oyun oynayanlar
- farklı bilgisayarlarda çalışanlar
- uluslararası ortamda cihaz kullananlar
Q klavyeyi daha pratik bulabilir.
Ayrıca internetteki klavye aksesuarlarının ve fiziksel klavyelerin büyük bölümü Q düzeniyle gelir.
Türkçe yazıyorsam F klavyeye geçmeli miyim?
Yalnızca “daha yüksek WPM istiyorum” diye yıllardır kullandığın Q klavyeyi hemen bırakman gerekmiyor.
Önce mevcut performansını değerlendir.
Örneğin Q klavyede:
- rahat yazıyorsan,
- klavyeye çok az bakıyorsan,
- doğruluğun yüksekse,
- parmakların tuşların yerini biliyorsa,
sıfırdan başka bir düzene geçmek kısa vadede seni hızlandırmak yerine yavaşlatabilir.
Ancak mesleğin gereği yoğun miktarda Türkçe metin yazıyorsan ve F klavye öğrenmek istiyorsan ayrı bir beceri olarak çalışabilirsin.
On parmak yazmada hangisi daha iyi?
On parmak yazma yalnızca klavye düzeniyle ilgili değildir.
Temel amaç, farklı tuşların belirli parmaklarla kontrollü şekilde kullanılması ve klavyeye bakma ihtiyacının azaltılmasıdır.
Hem Q hem de F klavyede iyi bir on parmak alışkanlığı geliştirilebilir.
Bu nedenle şu iki kullanıcıyı karşılaştırmak daha anlamlıdır:
Kullanıcı A: F klavye kullanıyor fakat sürekli klavyeye bakıyor.
Kullanıcı B: Q klavye kullanıyor, on parmak yazıyor ve yüksek doğruluğunu koruyor.
Sadece F düzeni kullandığı için Kullanıcı A'nın otomatik olarak daha hızlı olması beklenemez.
Teknik kadar alışkanlık ve pratik de önemlidir.
İngilizce yazarken ne olur?
Burada Q klavyenin önemli bir avantajı ortaya çıkar.
Q düzeni İngilizce kullanımda son derece yaygındır.
Sık sık hem Türkçe hem İngilizce yazıyorsan Q klavye iki dil arasında geçişte daha rahat gelebilir.
Örneğin:
- Türkçe e-posta
- İngilizce doküman
- kod
- oyun içi iletişim
- yabancı forumlar
arasında sürekli geçiş yapan biri Q düzenini tercih edebilir.
F klavyenin temel avantajı ise daha çok Türkçe odaklı kullanımda ortaya çıkar.
Klavye değiştirmek WPM'i hemen artırır mı?
Hayır.
Yeni klavye düzenine geçmek başlangıçta WPM değerini genellikle artırmaz.
Çünkü beynin daha önce otomatik yaptığı işlemleri yeniden düşünmeye başlar.
Q klavyede a harfinin nerede olduğunu düşünmeden basarken F klavyeye geçtiğinde yeniden tuş araman gerekebilir.
Zaman içerisinde bu hareketler tekrar otomatikleşebilir.
Dolayısıyla klavye değiştireceksen ilk haftalardaki düşük WPM değerlerini doğrudan başarısızlık olarak değerlendirme.
Hangisini kullandığını nasıl test etmelisin?
Q ve F klavyedeki gerçek performansını karşılaştırmak istiyorsan test koşullarını eşitle.
Örneğin:
- aynı dil,
- aynı test süresi,
- benzer metin uzunluğu,
- aynı doğruluk kriteri
kullan.
Sadece en yüksek sonucu değil, birkaç testin ortalamasını karşılaştır.
Örneğin Q klavyede:
72 – 70 – 75 – 73 – 71 WPM
F klavyede:
58 – 61 – 60 – 63 – 62 WPM
yazıyorsan mevcut durumda Q klavyede daha hızlı olduğun açıktır.
Ancak bu sonuç “Q klavye herkes için daha iyidir” anlamına gelmez.
Sadece senin mevcut alışkanlığını gösterir.
Hızdan önce doğruluğu karşılaştır
İki klavye düzenini değerlendirirken yalnızca WPM'e bakma.
Örneğin:
Q klavye: 75 WPM / %93 doğruluk
F klavye: 69 WPM / %99 doğruluk
sonucunda aradaki fark düşündüğün kadar basit değildir.
Yanlışları sürekli düzeltmek gerçek kullanım sırasında hız kaybettirebilir.
Bu nedenle:
WPM + doğruluk + rahatlık
üçünü birlikte değerlendir.
Q klavye kimler için daha uygun olabilir?
Q klavye özellikle:
- yıllardır Q kullananlar,
- İngilizce de yazanlar,
- oyun oynayanlar,
- programlama yapanlar,
- farklı cihazlarda çalışanlar,
- kolay erişilebilir klavye isteyenler
için mantıklı bir seçim olabilir.
F klavye kimler için daha uygun olabilir?
F klavye ise:
- ağırlıklı olarak Türkçe yazanlar,
- F klavye eğitimi almak isteyenler,
- on parmak Türkçe yazmayı sistemli öğrenmek isteyenler,
- yoğun metin girişi yapanlar
tarafından değerlendirilebilir.
Ancak seçim tamamen kullanım alışkanlığına bağlıdır.
Q mu F mi daha hızlı?
Teorik olarak Türkçe için özel tasarlanmış olması nedeniyle F klavyenin Türkçe yazım açısından önemli avantajları vardır.
Fakat gerçek hayatta en hızlı klavye çoğu zaman:
en iyi alıştığın ve doğru teknikle kullandığın klavyedir.
Yıllardır Q kullanıyorsan sadece daha hızlı olacağını düşünerek F klavyeye geçmek kısa vadede seni hızlandırmayabilir.
F klavye öğrenmek istiyorsan ise bunu yeni bir beceri gibi düşünüp düzenli şekilde çalışmak gerekir.
En sağlıklı yöntem kendi performansını ölçmektir.